Otyłość to choroba, nie zawsze wybór!
Otyłość w obecnych czasach jest coraz większym problemem. Dotyczy ona każdego przedziału wiekowego - od dzieci po osoby starsze. Jest to poważne zaburzenie, którym człowiek jest obarczony przez całe życie. Poznaj najważniejsze informacje na temat otyłości – czym jest, jakie są jej przyczyny i konsekwencje.
- Lenistwo i wybór czy poważny problem?
- Skąd bierze się nadmierna masa ciała i jakie są jej konsekwencje?
- Nie oceniaj, miej świadomość
- Żródła:
Lenistwo i wybór czy poważny problem?
W obecnych czasach dostęp do żywności, zwłaszcza tej wysokoprzetworzonej, jest bardzo szeroki. Z tego powodu, coraz więcej ludzi dotyka problem nadmiernej masy ciała, który potrafi przerodzić się w dużą, patologiczną otyłość. Bardzo ciężko jest schudnąć skutecznie, gdyż masa ciała u osoby, która jest dotknięta tym problemem, z łatwością nawraca. Często diety odchudzające niestety kończą się efektem jo-jo, nawet po dłuższym czasie od osiągnięcia niższej masy ciała.
Otyłość nie jest wyborem i lenistwem. Żadna osoba mająca zbyt wysoką masę ciała nie chce się z tym zmagać. Otyłość niesie za sobą szereg bardzo groźnych dla życia chorób, a poza tym jest trudna, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym.
Otyłość jest zakwalifikowana jako choroba. Wpisano ją na listę Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób z kodem E66 w klasyfikacji ICD-10. Zdefiniowana została przez Światową Organizację Zdrowia jako nadmierne gromadzenie tkanki tłuszczowej. Nadmiar ten powstaje na skutek długotrwałej, nadmiernej podaży kilokalorii. Jest więc w głównej mierze uzależniona od tego, jak pacjent się odżywia i jaki tryb życia prowadzi.
Otyłość u pacjenta kwalifikuje się w momencie, gdy wskaźnik Body Mass Index (BMI) wynosi minimum 30 kg/m2.
Skąd bierze się nadmierna masa ciała i jakie są jej konsekwencje?
Na wystąpienie otyłości wpływ mają takie uwarunkowania, jak między innymi:
- Czynniki środowiskowe, czyli przede wszystkim nieodpowiedni styl życia - nadmiar jedzenia, zbyt mała aktywność fizyczna, stres, brak lub niedobór snu.
- Genetyka - jeśli w rodzinie występuje otyłość, to jest to związane z naśladowaniem stylu życia, a nie bezpośrednio z genetyką. Poszczególne geny odpowiadają za wystąpienie tej choroby (na przykład gen LEP czy MC4R).
- Zaburzona praca hormonów - na otyłość mają wpływ takie hormony jak: leptyna, insulina, kortyzol czy hormon wzrostu.
- Emocje - obniżona samoocena, zespół jedzenia nocnego, kompulsywne jedzenie, bulimia, uzależnienie od jedzenia czy trudności w młodzieńczym wieku (brak miłości i zrozumienia od rodziców, ciężkie dzieciństwo...).
- Choroby, na przykład niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga.
- Leki - na przykład beta-blokery, glikokortykosteroidy, insulina, przeciwpsychotyczne i przeciwdepresyjne.
Na czynniki środowiskowe mamy wpływ, natomiast na resztę spraw - niestety nie.
Do konsekwencji otyłości zalicza się takie choroby, jak: cukrzyca, insulinooporność, niealkoholowe stłuszczenie wątroby, nadciśnienie tętnicze, udar mózgu, zawał, choroba niedokrwienna serca, nowotwory, niepłodność, uszkodzenie nerek, bezdech senny, astma, kamica żółciowa, zaburzenia psychiczne (zaburzenia lękowe, depresja), zwyrodnienia stawów czy nietrzymanie moczu.
W profilaktyce otyłości coraz częściej podkreśla się nie tylko znaczenie indywidualnych wyborów żywieniowych, lecz także wpływ otoczenia, dostępności produktów wysokoprzetworzonych oraz regulacji ograniczających nadmierne spożycie cukru. Jednym z przykładów takich działań jest opłata od napojów słodzonych, która miała zachęcić konsumentów do ograniczenia produktów o wysokiej zawartości cukru i skłonić producentów do zmian w składzie napojów. Czy wprowadzenie podatku cukrowego w Polsce przyniosło mierzalne efekty w redukcji spożycia napojów słodzonych? Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronie: https://raportozdrowiu.pl/otylosc/otylosc-faq/
Nie oceniaj, miej świadomość
Osoby otyłe na co dzień mierzą się z wieloma wyzwaniami. Często są błędnie oceniani, pomimo że bardzo starają się schudnąć - a mimo to im nie wychodzi. Warto działać, zanim dopadną konsekwencje tej choroby. Jest to warte każdych wyrzeczeń, ponieważ nie ma nic cenniejszego od zdrowia. O ile schudnięcie niekoniecznie jest najtrudniejsze, o tyle utrzymanie masy ciała jest najcięższe w terapii otyłości.
Kluczem do sukcesu jest prawidłowe żywienie i zdrowe nawyki, a także wdrożenie codziennej rutyny, jaką jest ruch. Gdy już pojawiają się większe problemy zdrowotne, jako terapię wspierającą należy wybrać psychoterapię, a być może także farmakologię (na przykład leki wspomagające redukcję masy ciała) czy metody chirurgiczne (między innymi operację bariatryczną).
Żródła:
- Zaburzenia hormonalne w otyłości, Hormonal disturbances in obesity, Marek Demissie, Andrzej Milewicz, Katedra i Klinika Endokrynologii i Diabetologii Akademii Medycznej we Wrocławiu, ISSN 1640–8497
- Genetyka otyłości i patogeneza, aspekty kliniczne i diagnostyczne, Developmental Period Medicine, 2017;XXI,3, Artur Barczyk, Anna Kutkowska-Kaźmierczak, Jennifer Castañeda, Ewa Obersztyn