Miał być zdrowszy od cukru. Nowe badania rzucają cień na ksylitol
Zrezygnowałeś z cukru i sięgasz po jego zamienniki? Wybór jest ogromny, a wśród „zdrowszych” słodzików od lat króluje ksylitol. Tyle że coraz częściej pojawia się pytanie, czy jego dobra reputacja nie jest przypadkiem tylko mitem. Najnowsze ustalenia potrafią zaskoczyć — i sugerują, że ten popularny słodzik może wiązać się z realnym ryzykiem dla zdrowia, a nawet życia. Jeśli używasz ksylitolu, koniecznie sprawdź, co wykazały badania.
Ksylitol: ukryte ryzyko dla serca
Ksylitol to dziś jeden z najczęściej wybieranych zamienników cukru. Należy do alkoholi cukrowych, czyli polioli. Zyskał popularność i świetne opinie głównie dlatego, że ma około 60% mniej kilokalorii niż zwykły cukier, a jego indeks glikemiczny wynosi zaledwie 8.
Nic dziwnego, że bywa polecany jako alternatywa dla cukru — szczególnie przy redukcji masy ciała, w diecie cukrzycowej, przy insulinooporności, a także w modelu keto i niskowęglowodanowym (low carb). Podobnie często mówi się o erytrytolu, którego indeks glikemiczny to 0, a kaloryczność jest praktycznie zerowa. Tylko uwaga! Erytrytol również zagraża zdrowiu i życiu!
Problem w tym, że ksylitol pojawił się na rynku stosunkowo niedawno, więc konsekwencje jego nadmiernego stosowania zaczynają być widoczne dopiero teraz. Właśnie temu poświęcono badania opublikowane w "European Heart Journal", prowadzone przez zespół naukowców z Cleveland Clinic w Ohio pod kierunkiem dr Stanleya Hazena. Wyniki? Badacze natrafili na naprawdę niepokojące wnioski!
Ksylitol a ryzyko udaru i zawału
Wiele osób, skuszone niskim indeksem glikemicznym i mniejszą kalorycznością, coraz częściej sięga po produkty „bez cukru”, w których rolę słodzika pełni ksylitol. Problem zaczyna się wtedy, gdy łatwo przekroczyć rozsądną ilość — szczególnie przy gotowych artykułach ze sklepu. W takich produktach stężenie ksylitolu potrafi być nawet 1000 razy większe niż w daniu przygotowanym samodzielnie z jego dodatkiem. W efekcie nietrudno o nadmiar, a wtedy ten słodzik przestaje być obojętny dla organizmu i może działać szkodliwie.
W badaniach nad ksylitolem naukowcy zauważyli, że 1/3 osób z najwyższym stężeniem ksylitolu miała o 57% większe ryzyko wystąpienia udaru mózgu oraz zawału serca.
Co więcej, wyniki wskazały także, że ksylitol może nasilać krzepnięcie krwi, co sprzyja zakrzepicy! To z kolei wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.
Jak jeść ksylitol i nie przesadzić
Jesteś na diecie albo planujesz przejść na zdrowsze odżywianie? Śledzisz kolejne badania i masz wrażenie, że im więcej czytasz, tym większy chaos robi się w głowie? To normalne — informacji jest mnóstwo, często wzajemnie się wykluczają, więc trudno zdecydować, czemu ufać. Co w takiej sytuacji zrobić?
Nie zawsze trzeba całkowicie rezygnować z ksylitolu. Kluczowe jest przede wszystkim to, aby nie przekraczać rozsądnych ilości. Warto też uważać na gotowe słodycze ze sklepu z dodatkiem ksylitolu — w takich produktach jego dawka bywa zaskakująco wysoka.
Gdy produkty z ksylitolem pojawiają się w diecie zbyt często, może to przynieść więcej szkody niż pożytku, dlatego lepiej rotować słodziki. Możesz sięgać po cukier, syrop klonowy, syrop z agawy, miód... Najważniejsze, by nie opierać się tylko na jednym źródle. Dzięki temu łatwiej ograniczyć ryzyko problemów zdrowotnych.
Źródła:
- Xylitol has prothrombotic effects and is linked to cardiovascular risk, Marco Witkowski, Ina Nemet, Xinmin S. Li, Jennifer Wilcox, Marc Ferrel, Hassan Alamri, Nilaksh Gupta, Wai Hong Wilson Tang, Stanley L. Hazen, European Heart Journal, Volume 45, Issue 27, 14 July 2024, Pages 2439–2452