Trzy dni, trzy obiady: Jak z resztek stworzyć kulinarne arcydzieła!
Gdy zaczniesz postrzegać ziemniaki, mięso oraz inne składniki jako szansę, a nie "pozostałości", gotowanie staje się prostsze i bardziej ekonomiczne. Z jednego garnka ziemniaków przygotujesz trzy posiłki, oszczędzając czas, pieniądze i wiele nerwów. W rzeczywistości nie musisz być mistrzem kuchni, aby gotować kreatywnie — wystarczy odrobina wyobraźni i trochę... babcinej wiedzy.
- Wykorzystaj kilogram mięsa na trzy obiady
- Trzy dni z ziemniakami: przepisy krok po kroku
- Kuchnia bez marnowania: tradycja i nowoczesność
Wykorzystaj kilogram mięsa na trzy obiady
Sekret leży w podejściu: mięso to element, nie gwiazda potrawy. Kiedyś nikt nie spożywał dużego kotleta codziennie — raczej stosowano mięso jako dodatek, który nadawał smak całemu posiłkowi.
Z tej zasady wynika sposób, dzięki któremu z kilograma mięsa można przygotować trzy różne obiady — smaczne, sycące i różnorodne.
- Dzień pierwszy: klasyka – duszone mięso z jarzynami
Zaczynamy od dania głównego, które dostarczy energii na kilka dni. Najlepiej sprawdzi się łopatka wieprzowa, udko z kurczaka lub kawałek wołowiny gulaszowej.
Pomysł:
Pokrój mięso na kawałki, podsmaż, a następnie duś z cebulą, marchewką, selerem i liściem laurowym. Dopraw papryką, majerankiem i ziołami.
Przygotuj większą porcję — połowę zjadasz dzisiaj z kaszą lub ziemniakami, a druga część przyda się na jutro.
Rada babci:
Nie obawiaj się dodać wody lub bulionu – im dłużej mięso się dusi, tym lepsze staje się na następny dzień. Smaki się „przegryzają”, a sos gęstnieje sam, bez użycia mąki.
- Dzień drugi: makaron z sosem „z wczoraj”
To właśnie ten moment, w którym dawne gospodynie pokazywały swoje umiejętności. Zostało mięso z sosem? Nie wyrzucaj, tylko przerób.
Jak to zrobić:
Pokrój resztki duszonego mięsa na drobne kawałki, dodaj pomidory z puszki lub koncentrat, czosnek, oregano i zioła prowansalskie.
Masz gotowy sos do makaronu, który smakuje jak domowe bolognese.
Jeśli masz warzywa z lodówki (paprykę, cukinię, marchew), dorzuć je do sosu. Dzięki temu z pozostałości obiadu powstaje pełnowartościowe danie dla całej rodziny.
Koszt drugiego dnia: praktycznie zerowy — wykorzystujesz to, co już ugotowałaś.
- Dzień trzeci: farsz do pierogów lub zapiekanki
To, co zostało po dwóch dniach, można przekształcić w coś zupełnie nowego.
Pomysł 1:
Zmiel resztki mięsa i warzyw, wymieszaj z ugotowanym ryżem lub kaszą, dopraw majerankiem i cebulką. Otrzymasz farsz do pierogów, krokietów lub naleśników.
Pomysł 2:
Rozłóż farsz w naczyniu żaroodpornym, polej sosem pomidorowym, posyp startym serem i zapiecz. W kilka minut masz aromatyczną zapiekankę z resztek — danie, którego nie powstydziłaby się żadna babcia.
Sztuczka:
Zanim coś wyrzucisz, pomyśl, czy nie da się tego „przemienić”. Mięso z rosołu, resztki duszonej karkówki czy kurczaka z piekarnika – wszystko to może być podstawą nowego posiłku.
Trzy dni z ziemniakami: przepisy krok po kroku
- Dzień pierwszy: tradycyjne — kluski jak u babci
Nic nie przypomina domu jak świeżo zrobione kluski polane masłem. Przygotujesz je błyskawicznie, jeśli masz ziemniaki z dnia poprzedniego.
Składniki:
- około 600 g ugotowanych ziemniaków,
- 1 jajko,
- około 150 g mąki pszennej, sól.
Przygotowanie:
Przeciśnij ziemniaki przez praskę, połącz z jajkiem i mąką. Zagnieć miękkie ciasto, uformuj wałki, pokrój i wrzuć do wrzącej wody. Gotuj 2–3 minuty od momentu wypłynięcia.
Podawaj z masłem, bułką tartą, twarogiem albo sosem pieczarkowym.
Z jednej porcji ziemniaków przygotujesz obiad dla całej rodziny – bez odrobiny marnotrawstwa.
Rada babci:
Jeśli ciasto się klei, dodaj nieco mąki ziemniaczanej – kluski będą lżejsze i nie rozpadną się podczas gotowania.
- Dzień drugi: zapiekanka z warzywami i jajkiem
Jeżeli po kluskach nadal masz trochę ziemniaków, to idealny moment na zapiekankę. To jedno z tych dań, które można przygotować z tego, co akurat masz w lodówce.
Pomysł:
Pokrój ugotowane ziemniaki w plastry, ułóż w naczyniu żaroodpornym. Na wierzch połóż pokrojone warzywa (np. marchewkę, paprykę, cebulę, cukinię lub groszek), polej mieszanką jajka z mlekiem i przyprawami (sól, pieprz, zioła prowansalskie).
Posyp tartym serem lub bułką tartą.
Piecz około 25 minut w 190°C, aż się zrumieni.
Efekt: pożywne, kolorowe danie, które można podać na ciepło lub zabrać do pracy na drugi dzień.
Koszt? Minimalny, ponieważ większość składników i tak już masz.
- Dzień trzeci: placki ziemniaczane z… gotowanych ziemniaków
Tak, z gotowanych! Chociaż zazwyczaj robi się je z surowych ziemniaków, wersja z ziemniaków z obiadu ma swoje zalety: nie trzeba trzeć, nie pryska i smaży się bardzo szybko.
Składniki:
- 2 szklanki ugotowanych ziemniaków,
- 1 jajko,
- 2 łyżki mąki,
- sól, pieprz, cebula (opcjonalnie).
Przygotowanie:
Ziemniaki rozgnieć, dodaj jajko, mąkę i przyprawy. Jeśli masa jest zbyt rzadka – dosyp trochę mąki.
Smaż na złoty kolor z obu stron.
Serwuj z jogurtem naturalnym, sosem czosnkowym lub cukrem – w zależności od upodobań.
Trik:
Zamiast smażenia, możesz masę ziemniaczaną rozłożyć w foremkach i zapiec w piekarniku. Powstaną chrupiące, lekkie „placki bez tłuszczu”.
Kuchnia bez marnowania: tradycja i nowoczesność
- Planuj naprzód.
Przy zakupie mięsa, pomyśl od razu o 2–3 potrawach. W ten sposób przyrządzasz większą ilość za jednym razem i w pełni wykorzystujesz ciepło piekarnika lub garnka. - Przechowuj rozsądnie.
Podziel porcje mięsa i sosu zaraz po ugotowaniu — część przechowuj w lodówce, część w zamrażarce.
Najlepiej zamrażać w porcjach „na obiad” – później wystarczy tylko ugotować makaron lub ryż. - Urozmaicaj formę, nie smak.
Z jednego gulaszu można zrobić sos, nadzienie, zupę lub zapiekankę. Wystarczy, że dodasz różne przyprawy lub bazę węglowodanową (makaron, kaszę, ziemniaki). - Gotuj na zapas, ale z planem.
Jeśli wiesz, że jutro nie będzie czasu na gotowanie, przygotuj więcej ziemniaków i przechowaj je w lodówce. Po dwóch dniach możesz je przekształcić na kopytka, nadzienie lub zapiekankę. - Nie obawiaj się zimnych ziemniaków.
Po schłodzeniu ziemniaki zawierają tzw. skrobię oporną – korzystną dla jelit i poziomu cukru we krwi. To oznacza, że odgrzane kopytka czy zapiekanka mogą być nawet… zdrowsze niż świeżo ugotowane. - Daj resztkom nowe zastosowanie.
Ugotowane ziemniaki doskonale nadają się jako dodatek do zup, kotletów warzywnych, sałatek czy nawet chleba ziemniaczanego.
Nasze babcie nie miały blenderów, zmywarek i supermarketów, ale posiadały coś cenniejszego – szacunek do jedzenia. Wykorzystywały wszystko: mięso, kości, skórki, tłuszcz. Z rosołu robiły pomidorową, z kaszy kotlety, a z wczorajszych ziemniaków – kluski śląskie.
Dziś te same zasady wracają pod nową nazwą – „zero waste”. Ale idea jest ta sama: Nie chodzi o to, żeby mieć mniej. Chodzi o to, żeby mądrzej korzystać z tego, co już mamy. Nasze babcie nie znały pojęcia „zero waste”, ale praktykowały je codziennie. Nic nie trafiało do kosza.