Nasze babcie wiedziały, jak gotować mądrze. Jeden kurczak wystarczał na kilka dni
Z jednego kurczaka można zrobić trzy odmienne obiady, nawiązując do podejścia naszych babć: planując, unikając marnotrawstwa i dbając o bezpieczeństwo. Rosół, potrawka, pasztet – te wszystkie potrawy można przygotować z tego samego mięsa, pod warunkiem, że zostanie ono właściwie przechowane. W kuchni nie liczy się ilość składników, lecz kreatywność i poszanowanie jedzenia. To właśnie ta zasada sprawia, że domowy posiłek – nawet z prostego kurczaka – smakuje najlepiej.
- Skarby z kurczaka: od rosołu po dania główne
- Pomysły na wykorzystanie mięsa z rosołu
- Kreatywne pomysły na dania z resztek
- Bezpieczne przechowywanie mięsa w lodówce
- Sztuka wykorzystywania całego kurczaka
Skarby z kurczaka: od rosołu po dania główne
Drób jest jednym z najbardziej popularnych rodzajów mięsa w kuchni polskiej. Charakteryzuje się przystępną ceną, łatwą dostępnością oraz delikatnością i wszechstronnością. Można go gotować, piec, dusić czy smażyć, a każda jego część – od skrzydełek po pierś – ma swoje zastosowanie. Dlatego właśnie nasze babcie traktowały całego kurczaka jak cenny zasób. Wiedziały, że przy odpowiednim planowaniu posiłków, jeden ptak może wyżywić rodzinę przez kilka dni.
Tradycyjnie pierwszym krokiem jest bulion. Przygotowując go na całym kurczaku (z kośćmi, skórą i tłuszczem), uzyskujemy nie tylko aromatyczny wywar, ale też miękkie mięso, które można później wykorzystać do innych dań. Bulion można wzbogacić warzywami: marchewką, selerem, pietruszką i kawałkiem pora.
Sekretem jest długie, powolne gotowanie – na bardzo małym ogniu, przez co najmniej dwie godziny. Dzięki temu kolagen z kości i chrząstek przechodzi do wywaru, a mięso pozostaje soczyste. Po przecedzeniu zupy i oddzieleniu mięsa od kości, otrzymujemy dwie bazy: wywar, który można przechować w lodówce lub zamrozić, oraz delikatne mięso na kolejne dania.
Pomysły na wykorzystanie mięsa z rosołu
Mięso ugotowane w rosole to świetna baza do przygotowania kolejnego obiadu. Choć samo w sobie może być nieco suche, wystarczy trochę pomysłowości, by przeobrazić je w coś smacznego. Można je drobno pokroić i połączyć z podsmażoną cebulką, przyprawami oraz odrobiną masła – i już mamy nadzienie do pierogów, krokietów lub naleśników.
Inna propozycja to kurczak w sosie: mięso z rosołu krótko gotuje się w sosie na bazie śmietany, bulionu i warzyw. Wystarczy dodać ryż albo kaszę, by stworzyć pożywny, rozgrzewający posiłek.
Babcie często powtarzały: „Nie wyrzucaj mięsa z zupy – jeszcze się przyda”. I miały rację – w kuchni liczy się nie tylko smak, ale i oszczędność. Warto wiedzieć, że gotowany kurczak to też doskonały składnik zimnych nóżek lub domowego pasztetu.
Kreatywne pomysły na dania z resztek
Z tego, co zostanie z mięsa, jarzyn z rosołu i odrobiny kaszy, można stworzyć prawdziwe arcydzieła. Wystarczy wszystko razem zmielić, dołożyć jajko, przyprawy i upiec w keksówce. W ten sposób powstaje pasztet z drobiu – łagodny, lekko słodkawy dzięki marchewce, doskonały na kanapki.
Alternatywną propozycją jest zapiekanka z mięsem i warzywami – kompozycja pozostałości z obiadu, zapiekana pod sosem beszamelowym lub warstwą ziemniaczanego purée. To potrawa, która w pełni oddaje ducha dawnych kuchni: nic się nie marnuje, a wszystko ma swoją wartość i smak.
Bezpieczne przechowywanie mięsa w lodówce
Nowoczesne kuchnie są inne niż te sprzed pięćdziesięciu lat – posiadamy lodówki i zamrażarki, które pomagają w racjonalnym zarządzaniu żywnością. Niemniej jednak, nawet jeśli urządzenia wykonują część pracy za nas, nie powinniśmy zapominać o zasadach bezpieczeństwa.
- Świeży kurczak (surowy)
Należy go przechowywać w lodówce, w temperaturze od 0 do 4°C, maksymalnie 1–2 dni. Najlepiej umieścić go w szczelnym pojemniku lub na dolnej półce, aby soki nie kapały na inne produkty. Kurczak łatwo się psuje, zatem nie powinno się go trzymać w temperaturze pokojowej dłużej niż godzinę. - Mięso gotowane (np. z rosołu)
Po ugotowaniu należy je szybko schłodzić – najlepiej w ciągu 1–2 godzin. Potem można przechowywać je w lodówce do 3 dni, w zamkniętym pojemniku lub owinięte folią spożywczą. Warto oddzielić mięso od bulionu – w płynie psuje się szybciej.
Jeżeli zamierzasz użyć je później, zamroź je – najlepiej w porcjach, w woreczkach lub pojemnikach. Zamrożone mięso zachowuje jakość przez około 2–3 miesiące. Przed użyciem rozmrażaj je w lodówce, a nie na blacie – to bezpieczniejsze i zapobiega rozwojowi bakterii.
- Rosół i bulion
Po ostudzeniu można przechowywać w lodówce przez 2–3 dni. Dobrym rozwiązaniem jest zamrożenie wywaru w formie kostek lodu lub małych pojemnikach – wtedy łatwo sięgnąć po porcję do zupy lub sosu. - Pasztet lub farsz z mięsa z rosołu
Pasztet drobiowy po upieczeniu można trzymać w lodówce do 4–5 dni, szczelnie przykryty. Dobrze znosi mrożenie – po rozmrożeniu wystarczy go lekko podgrzać w piekarniku. Farsz do pierogów najlepiej zamrozić od razu po przygotowaniu, zanim pojawi się ryzyko psucia.
Jak rozpoznać, że mięso nie nadaje się do spożycia? Warto pamiętać, że nawet jeśli mięso wygląda dobrze, może być już nieświeże. Najczęstsze oznaki to nieprzyjemny zapach, śliska powierzchnia i zmiana koloru na szarawy lub żółtawy. Mięso z rosołu, które znajduje się w lodówce dłużej niż trzy dni, lepiej wyrzucić – bakterie, takie jak Listeria monocytogenes czy Salmonella, mogą rozwijać się nawet w niskich temperaturach.
Sztuka wykorzystywania całego kurczaka
Użycie całego kurczaka to przykład efektywnego wykorzystania jedzenia. Zamiast nabywać gotowe produkty, można własnoręcznie stworzyć kilka pełnowartościowych posiłków. Wystarczy odpowiednia organizacja: ugotować rosół w niedzielę, wykorzystać mięso jako farsz w poniedziałek, a resztki przerobić na pasztet na środowy obiad.
Taki sposób to nie tylko oszczędność finansów, ale również metoda na redukcję ilości wyrzucanego jedzenia. Zgodnie z danymi FAO aż jedna trzecia żywności na świecie jest marnowana – często z powodu złego planowania lub przechowywania. A przecież nasze babcie potrafiły to robić lepiej: z prostych składników tworzyły coś smacznego, zdrowego i domowego.