Węgiel czy brykiet? Jedno z nich uwalnia niebezpieczną chemię do jedzenia
Grill to dla wielu obowiązkowy punkt letnich spotkań z rodziną i przyjaciółmi — zwłaszcza gdy wieczór jest ciepły, a rozmowy ciągną się do późna. Właśnie wtedy najłatwiej zjeść więcej, niż planowaliśmy, bo wszystko pachnie i kusi z rusztu. Jest jednak kilka prostych zasad, które potrafią całkowicie zmienić efekt: smak zostaje, a ryzyko niepotrzebnych „grillowych” błędów znika. Zobacz, na co uważać, żeby to, co trafia na talerz, było nie tylko pyszne, ale i zdrowsze dla ciebie oraz twoich bliskich.
- Brykiet czy węgiel drzewny do grilla?
- Bezpieczne podpałki i alternatywy
- Zasady bezpiecznego grillowania mięsa
- Zasady bezpiecznego grillowania w domu
Brykiet czy węgiel drzewny do grilla?
Klasyczny grill potrzebuje paliwa, które łatwo się żarzy i daje stabilne ciepło do przygotowania mięsa, serów czy warzyw. W sklepach najczęściej znajdziesz brykiet albo węgiel drzewny sprzedawane w papierowych workach. Co wybrać, żeby grillowanie było wygodniejsze i bezpieczniejsze?
Brykiet należy do najczęściej wybieranych paliw na grilla. Dzięki równym, powtarzalnym kostkom pali się długo i zwykle kosztuje mniej niż węgiel drzewny. Jego dużą zaletą jest właśnie czas żarzenia — świetnie sprawdza się, gdy grillujesz dla większej liczby osób i chcesz utrzymać temperaturę bez ciągłego dokładania. Minusem bywa trudniejsze rozpalanie, ale w zamian brykiet oddaje ciepło spokojniej i nieco słabiej, co sprzyja wolniejszemu podgrzewaniu delikatniejszych produktów, takich jak drób, ryby czy warzywa.
Węgiel drzewny osiąga wyższą temperaturę w krótszym czasie, dlatego pasuje do szybkiego grillowania steków czy wieprzowiny — pozwala szybko uzyskać miękkość w środku i apetyczną, chrupiącą skórkę na zewnątrz. Zwykle rozpala się łatwiej, choć jego nieregularne kawałki mogą utrudniać równomierne rozłożenie żaru i stabilne prowadzenie temperatury. Spala się też szybciej, więc w trakcie grillowania może być potrzebne dosypywanie. Plusem jest to, że w węglu drzewnym nie powinno być dodatków chemicznych, które zdarzają się w brykietach gorszej jakości — dlatego to właśnie węgiel bywa uznawany za lepszy wybór.
Badacze z Uniwersytetu Łódzkiego, którzy sprawdzali poziom szkodliwych substancji powstających podczas grillowania przy użyciu różnych paliw, wskazali, że to brykiet wypadł gorzej pod względem szkodliwości.
Bezpieczne podpałki i alternatywy
W sklepach bez problemu znajdziesz różnego rodzaju podpałki, które wyraźnie przyspieszają i ułatwiają rozpalanie grilla. Jeśli sięgasz po wersję chemiczną, koniecznie sprawdź na etykiecie, czy jest wyraźnie oznaczona jako przeznaczona do grilla — to ważne dla bezpieczeństwa potraw, które trafią później na ruszt.
Korzystając z podpałki, pamiętaj, by odczekać około 20-30 minut, zanim zaczniesz grillować produkty po jej rozpaleniu. Dzięki temu masz pewność, że ewentualne toksyczne związki zdążą się dopalić i nie przedostaną się do jedzenia. I absolutnie nie dolewaj ani nie dokładaj podpałki w trakcie grillowania.
Jeśli akurat nie masz pod ręką chemicznej podpałki, nic straconego — możesz wykorzystać inne, łatwo dostępne materiały. Jako rozpałka świetnie sprawdzą się suche trawy, kora drzew, naturalny sznurek konopny, papier, chusteczki czy wata.
Gdy wybierasz papier, postaw na taki bez nadruku, tuszu i naklejek. Spalanie kleju lub farby drukarskiej może uwalniać szkodliwe substancje, dlatego również w tym przypadku odczekaj ok. 20 minut, zanim położysz jedzenie na ruszcie.
Zasady bezpiecznego grillowania mięsa
Jeśli grillowanie od lat jest nieodłączną częścią twoich wakacji, na pewno wiesz, że przed startem sezonu grilla trzeba porządnie wyczyścić. Najwięcej uwagi wymaga ruszt — to on najszybciej zbiera brud i przypalenia. Najlepiej myć go po każdym grillowaniu, bo wtedy idzie to najsprawniej. Usuń z rusztu resztki popiołu, zaschnięte kawałki jedzenia i kurz, który mógł osiąść, gdy grill stał nieużywany.
Oddzielaj produkty surowe od już gotowych do spożycia. Na surowym mięsie mogą znajdować się bakterie groźne dla zdrowia, a dopiero wysoka temperatura je eliminuje. Dlatego zawsze używaj osobnych talerzy, desek lub pojemników do surowego mięsa i tych samych narzędzi nie przenoś od razu na gotowe dania.
Zawsze sprawdzaj, czy mięso na pewno jest już bezpieczne do jedzenia. To, że z wierzchu wygląda apetycznie, nie oznacza jeszcze, że w środku osiągnęło temperaturę wystarczającą do zniszczenia bakterii. Pomaga termometr kuchenny, a w razie potrzeby możesz delikatnie naciąć mięso i zobaczyć, jak prezentuje się w środku. To szczególnie istotne przy mięsie mrożonym — na zewnątrz potrafi się szybko przypiec, a w środku nadal pozostawać niedogrzane.
Dobrym krokiem będzie też przygotowanie marynaty samodzielnie. Gotowe mieszanki i marynaty bywają „podkręcane” konserwantami oraz wzmacniaczami smaku, które przy częstym spożyciu i w większych ilościach mogą nie sprzyjać zdrowiu.
Zasady bezpiecznego grillowania w domu
Zgodnie z zaleceniami Inspekcji Handlowej, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach:
- Ustaw grill na stabilnym, równym podłożu, z zachowaniem bezpiecznej odległości od materiałów łatwopalnych.
- Nie rozpalaj grilla w zamkniętych pomieszczeniach.
- Jedzenie kładź na ruszt dopiero wtedy, gdy paliwo (węgiel lub brykiet) jest mocno rozżarzone, a podpałka całkowicie się wypaliła (zwykle po ok. 30 minutach).
- Nigdy nie używaj do rozpalania alkoholu ani benzyny. Wybieraj podpałki spełniające odpowiednie normy.
- Kontroluj, czy dzieci i zwierzęta nie podchodzą zbyt blisko — dzięki temu ograniczysz ryzyko przypadkowych oparzeń.
- Korzystaj ze specjalnych tacek do grillowania, które pomagają zmniejszyć ryzyko przypalenia potraw i ograniczają kapanie tłuszczu na rozżarzone węgle.
Grillowanie nie uchodzi za najzdrowszą metodę przygotowywania posiłków. Zgodnie z zasadami zdrowego żywienia zaleca się, by dania z grilla pojawiały się w diecie możliwie rzadko i w niewielkich porcjach. Tym bardziej warto upewnić się, że podczas grillowania naprawdę trzymasz się zasad bezpieczeństwa i higieny.
Nawet krótkie odczekanie — na przykład w trakcie rozpalania — może mieć duże znaczenie. Choć nie zawsze widać to od razu, cierpliwość zwykle się opłaca i przekłada się na lepszy efekt na talerzu.
Przede wszystkim po to, by jak najdłużej cieszyć się dobrym zdrowiem — a wtedy wspólne chwile z bliskimi i przyjemność z jedzenia mogą trwać zdecydowanie dłużej.
Źródła:
- https://decofire.pl/blog/wegiel-drzewny-brykiet-drewno-paliwo-wybrac-grilla-weglowego
- https://chefbox.pl/posty/zdrowe-grillowanie-zasady-ktore-musisz-poznac/
- https://www.federacja-konsumentow.org.pl/n,6,1458,1,1,bezpieczne-grillowanie.html